SAĞLIK

Hamilelik oluşumunu engelleyen birçok faktör vardır: Bu faktörler nelerdir?

Hamile kalmayı zorlaştıran en önemli etkenlerden biri bayanın yaşıdır. Bayanların yaşı ile yumurta sayısı ve kalitesi doğrudan bağlantılıdır ve yumurta rezervleri bayanın yaşı ilerlemesiyle birlikte yavaş yavaş azalırken, 35-40 yaşından sonra rezervlerin azalmasına ek olarak yumurta kalitesi düşmeye başlar.

Hamilelik oluşumunu engelleyen birçok faktör vardır: Bu faktörler nelerdir?

35 yaşın altındaki bayanların her ay gebelik elde etme olasılığı %25 bu oran yaşla birlikte düşerek, 40 yaşından sonra %5’lere kadar iner.

Bu sepeple 35 yaş altı bayanlarda bir yıllık deneme sonucu gebelik söz konusu değilse, 35-40 yaş arasındaki bayanlarda 6 aylık deneme sonrasında gebelik meydana gelmiyorsa, 40 yaş üstü bayanlarda hiç vakit kaybetmeden bir kadın doğum uzmanına başvurulması gerekir.

Aşırı Kilolu veya Aşırı Zayıf Olmak

Bayanlarda çok kilolu ya da obezite, yumurtalık fonksiyonlarına ve yumurtlamaya zarar verir ve doğurganlığın azalmasına yol açarak gebe kalmanın önünde bir engel oluşturur.

Hamilelik meydana gelse bile, mevcut olan çok kilo hamilelik esnasında tehlikelerin artmasına neden olabileceğinden çok kiloların verilmesi hem doğurganlığın artması sağlıklı bir hamilelik yaşanması açısından büyük önem teşkil etmektedir. Aynı şekilde aşırı zayıf olmak üreme sağlığını etkileyen ve gebe kalmayı zorlaştıran faktörlerdendir.

Hormon Bozukluğu

Gebelik elde edilebilmesi için gereken en önemli kriter, yumurtlama ve döllenme gibi sistematik süreçlerin doğru bir şekilde çalışmasıdır. Bazı durumlar bayanlarda yumurta gelişimini ve çatlamasını sağlayan hormon seviyelerin bozulmasına yol açmaktadır.

Polikistik over sendromu (PCOS) gibi temelinde hormonal bozukluk olan bazı hastalıklarda düzenli yumurta gelişiminin olmaması gebe kalmayı etkileyen faktörlerdendir.

Bayanların %10-15’inde görülen ve yumurtlamayı engelleyen nedenlerden biri olan polikistik over sendromu, adet periyodlarının düzensizliğine ve erkeklik hormonun artmasına sebep olmaktadır.

Adet döngüsünün düzenli olmaması, yumurtlama fonksiyonlarında bir sorun olduğunun göstergesidir ve gebelik oluşmasının önünde bir engeldir.

Özellikle beslenme, aşırı stres, bazı hastalıklar ve ilaçlar gibi hormonal düzeni etkileyen birçok faktör yumurtlama fonksiyonlarını olumsuz yönde etkilemektedir.

Rahim ve Tüplerdeki Bazı Hastalıklar

Hamile kalmayı zorlaştıran etkenlerden biri de tıkalı tüplerdir. Fallop tüpleri sperm ile yumurta hücrelerin bir araya gelmesini sağlayan fonksiyonel bir köprü görevindedir.

Cinsel ilişkiden sonra spermler, rahim kanalı ve rahim ağzı ile rahime ulaşarak oradan tüplere, ardından döllenecek yumurtaya ulaşır. Tüplerde bir tıkanıklık olması durumunda üreme hücreleri bir araya gelemeyeceğinden gebelik oluşması da mümkün olmaz.

Apandisit, bağırsak hastalığı ya da başka sebeplerle geçirilen karın ameliyatları, geçirilmiş iltihabi hastalıklar ve klamidya gibi cinsel yolla bulaşan hastalıklar tüp kanallarındaki tıkanıklıkların nedenleri arasındadır.

Rahim kaslarının anormal şekilde büyümesi ile oluşan, yumurtalıkların yer değiştirmesine ve tüplerin tıkanmasına neden olabilen miyomlar da gebe kalmaya engel olduğu gibi döllenmiş yumurtanın rahimde tutunmasını engelleyerek de gebelik oluşumunu sınırlandırabilir.

Rahim içinde gelişen büyük polipler de gebeliğin yerleşmesini engelleyebilirler. Buna ek olarak rahmin gelişimsel bozuklukları, çift rahim, rahimde perde olması gibi sorunlar da gebeliğe engel oluşturan durumlardandır.

Endometriozis (Çikolata Kisti)

Rahim içini döşeyen endometrium tabakasının rahmin dışındaki başka bir bölgede büyümesi sonucu gelişen ve genellikle ağrılı seyreden bir hastalık olan endometriozis hastalığı (çikolata kisti), gebeliğe engel olan bir diğer problemdir.

Bayanların %5’inde görülen, gebe kalamayan kişiler %30'unda görülen bu sorun özellikle üreme çağındaki birçok bayanı etkileyen yaygın bir hastalıktır. Beş santimden büyük olan kistlere, cerrahi müdahale önerilse de her olgu kendi içinde değerlendirilmelidir.

Alkol ve Sigara Kullanımı

Alkol ve sigara aşırı kullanım bayanda erkekte birçok sıkıntıya neden olarak bayanın gebelik elde etmesinde büyük bir engel oluşturmaktadır.

Sigara kullanımının bayanlarda yumurta kalitesini bozmasının yanında erken menopoz oluşumuna da neden olabilmektedir. Gebelik sırasında aşırı miktarda sigara ve alkol kullanımı erken doğuma ve bebekte anomali risklerine yol açmaktadır.

Erkek Faktörü

Erkekten kaynaklanan birtakım sorunlar da hamile kalmayı engelleyen nedenlerdendir. Bunların başında sperm sayısı ve kalitesinin azalması gelmektedir.

Diğer nedenler ise sertleşme problemleri, erkeklerde görülen hastalıklar, varikosel denilen testis damarların genişlemesine bağlı olarak sperm hücresi üretimi ve kalitesi bozulması erkeklerdeki kısırlığın önemli sebeplerindendir.

Metabolik Hastalıklar

Gebe kalmayı zorlaştıran nedenlerin başında hem erkeklerde hemde bayanlarda görülen metobolik hastalıklar gelmektedir. Bu hastalıklardan en önemlileri;

Diyabet,Bağışıklık sistemini etkileyen sorunlar,Karaciğer ve böbrek hastalıkları,Genetik geçişli hastalıklar,Bayanlarda pıhtılaşama bozuklukları,Tiroit hastalıkları gibi sorunlar, gebe kalmayı zorlaştırmakta, eğer gebelik gerçekleşmişse düşük ve erken doğum riskini artırmaktadır.

Bunun gibi metabolik, kronik ve endokrin hastalıklara sahip olan kişiler, gebelik planlaması yapmadan önce gerekli tedavilerle bu sorunları çözme yoluna gitmelidirler.