SAĞLIK

Kovid-19 hayatımızı etkilemeye devam ediyor

Kovid-19'a dair en çok merak edilenlerin başında, hastalığı atlatan ya da hastanede yatarak, yoğun bakım tedavisi gören hastaların akciğerlerinde ve diğer organlarında kalıcı hasar olup olmayacağı sorusunun geldiğinin altını bir kez daha çizdi.

Kovid-19 hayatımızı etkilemeye devam ediyor

Yeni Yüzyıl Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi Göğüs Hastalıkları bölümünden Uzm. Dr. Hijran Mammadova ‘Kovid-19 sonrası taburcu olan hastaların akciğerlerinin 1 hafta 10 gün sonra tamamen normale döndüğünü’ taburcu olduktan sonra 1’inci ve 3’üncü aylarda hastaların doktor muayenesi olması gerektiğini söyledi.

Kovid-19 hayatımızı etkilemeye devam ediyor

Kovid-19 hastalık belirtisi gösterenlerin çoğu tedavi sürecini evde atlatıyor.

Kovid-19 hayatımızı etkilemeye devam ediyor

Kovid-19 salgın görülmeye başlandığı ilk günden beri en çok yaşlı bireyleri ve kronik rahatsızlığı (hipertansiyon, obezite ve diyabet) olan kişileri etkilemektedir.

Virüsten etkilenenlerin çoğu herhangi bir semptom göstermiyor iken bazı hastalarda ciddi solunum yetmezliği ve ölüme sebep olmakta.

Hastalık belirtileri gösterenlerin büyük çoğunluğu evde tedavi ile bu süreci atlatabiliyor. Özellikle solunum yollarını etkileyen hastalık tablosu, hafiften ağıra değişen bir seviyede seyredebiliyor.

Hastaneye yatırılan hastaların büyük çoğunluğu (yüzde 80’i) viral zatürre ile normal serviste takip edilirken yüzde 5’i entübe olmak üzere yüzde 20’si yoğun bakımda takip edilmektedir.

Kovid-19’un uzun dönemde vücuda verdiyi hasarlar bugünlerde ortaya çıkmaya başlarken geçmiş dönemde yaşanan SARS ve MERS tecrübelerine bakıldığında bu hasarların ağırlıklı olarak solunum sistemi hasarları şeklinde olacağı görülmektedir.

Kovid-19 hastalığında en çok merak edilen “Vücutta kalıcı hasar bırakıyor mu?”

Kovid-19'a dair en çok merak edilenlerin başında, hastalığı atlatan ya da hastanede yatarak, yoğun bakım tedavisi gören hastaların akciğerlerinde ve diğer organlarında kalıcı hasar olup olmayacağı sorusu geliyor.

Hastalığın tüm dünya için çok yeni bir durum olduğunu için şu an için insan vücudu üzerinde uzun vadeli etkileri konusunda yeterli veri yoktur.

Kovid-19 hastalığın kalp ve akciğerler üzerine uzun vadede olumsuz etkilerini araştırmaya yönelik çalışmalar global ölçekte sürüyor. 2021 yılında sonuçlanması beklenen çalışmalar, genellikle Kovid-19 hastalığında akciğerlerde görülen fibrozis durumunun sürüp sürmeyeceğine ve akciğer kapasitesinde düşme olup olmayacağına odaklanıyor.

Kovid-19 de iyileşme seyrini bağışıklık sistemi etkiliyor.

Kovid-19'a yakalanan hastaların iyileşme süresi, hastalığı ne kadar ağır geçirdiğiyle ilişkili olabilir fakat her zaman doğru orantılı olmuyor. Bir çok kişi için Kovid-19'un sıradan bir gripten farkı olmuyor.

Kovid-19 bazı insanlarda kalıcı izler bırakabilir. Kovid-19 akciğerdeki alveol dediğimiz solunum keseciklerinde hasara yol açarak orada bir sertleşme, büzüşme, solunum kesecikleri fonksiyonlarını yitirmesine sebep oluyor.

Hasarın yaygınlığı, şiddeti arttıkça hastaları solunum yetmezliğine götürebiliyor. Bu durum her hastada farklı seyretmekte. Hastanın kendi bağışıklık sisteminin gücüyle beraber bazı hastalarda solunum yetmezliğine, bir kısım hastada yoğun bakıma kadar ilerleyebilmekte.

Bazı hastalarda çok yaygın akciğer büzüşmesi denilen tabloya yol açıyor tabii ki bu hastalarda akciğerdeki düzelmeler akciğer büzüşmesi oluştuysa ayları bulabiliyor onun dışında o kadar şiddetli değilse taburcu olduktan 1 hafta 10 gün sonra akciğerleri tamamen normale dönebiliyor.

Taburculuktan sonra hastaların normal mobil hayata geçmeye başladıkları dönemlerde öksürüklerinin ve efora bağlı nefes darlıklarının olabileceğini, bunların zamanla giderek azalacağını, giderek azalmıyorsa mutlaka doktorlarına başvurmaları gerektiğini bilmeleri gerekiyor.    

Hastanede yatan hastalar taburculuktan sonra ne zaman kontrol muayene için hastaneye gitmeli?

Hastanede ağır pnömoni ile takip edilip iyileşen, solunum desteği olmadan (oksijen cihazı verilmeden) taburcu edilen hastalarda 1’inci ve 3’üncü ay kontrol poliklinik muayenesi yapılmalıdır.

Kontrol akciğer grafileri, basit laboratuvar incelemeleri ve solunum sıkıntısı devam eden hastalarda 3’üncü ayda solunum fonksiyon testleri yapılması ve gerekirse tomografi tekrarı öneriliyor.

Yoğun bakımlardan oksijen desteği ile evlerine gönderilen hastalar izolasyon bitiminde taburculuğun 2-3. haftasında kontrole gelmelidirler. Bu hastalarda akciğer fibrozisine gidiş değerlendiriliyor ve pulmoner rehabilitasyona yönlendirme yapılıyor.